MENUMENU
MENUMENU

ชุมชนบ้านแป้น ม.5  ต.บ้านแป้น อ.โพนนาแก้ว จ.สกลนคร

ประวัติความเป็นมา

ประวัติความเป็นมา บ้านแป้น เดิมมีชื่อว่า บ้านสร้างแป้น ซึ่งเป็นบ่อน้ำที่ขุดเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส โดยใช้ไม้กระดานเป็นแผ่นวางกั้นดินกันพังทลาย จึงเรียกว่า สร้างแป้น การขุดบ่อเป็นการแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค บ้านแป้นเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ตั้งมาประมาณ 200 ปี ราษฎรส่วนใหญ่คือชาติพันธุ์ไทญ้อ ที่อพยพมาจากคุ้มบ้านใต้ในตัวเมืองจังหวัดสกลนคร โดยข้ามหนองหารออกมาเลี้ยงวัว-ควาย จึงได้ก่อตั้งหมู่บ้านขึ้นมาครั้งแรก เพียง 10 หลังคาเรือน  ต่อมามีคนมาตั้งถิ่นฐานเพิ่มขึ้น  จนเป็นตำบลบ้านแป้น เป็นตำบลที่ตั้งอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอโพนนาแก้ว ประกอบด้วย 10 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ 1 บ้านท่าศาลา หมู่ 2 บ้านโพนงามโคก หมู่ 3 บ้านโพนงามท่า หมู่ 4 บ้านน้ำพุ หมู่ 5 บ้านแป้น  หมู่ 6 บ้านโพนบก หมู่ 7 บ้านจอมแจ้ง  หมู่ 8 บ้านบึงประชาราษฎร์ หมู่ 9 บ้านโพนงามโคกใหม่  และหมู่ 10 บ้านแป้นใหม่

อัตลักษณ์ของชุมชน

อัตลักษณ์ของชุมชนบ้านแป้น  ที่ชาวบ้านยึดถือกันมาอย่างยาวนานคือ “ฮีตสิบสอง ครองสิบสี่“   ที่ชาวบ้านจะพร้อมใจกันร่วมทำบุญตามประเพณีทั้ง 12 เดือนของแต่ละปี จนกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมาถึงปัจจุบัน  เช่นเดือนสิบเอ็ดทำบุญออกพรรษา มีพิธีถวายผ้าห่มหนาวในวันเพ็ญ มีงานบุญตักบาตรเทโว พิธีกวนข้าวทิพย์ พิธีลอยเรือไฟ และเดือนสิบสองง บุญกฐิน บุญข้าวเม่า และ แห่ปราสาทผึ้ง ซึ่งถือเป็นงานบุญสำคัญของชาวสกลนคร

แหล่งท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์โดยชุมชน

แหล่งท่องเที่ยวเชื่อมโยงในชุมชนบ้านแป้น  ที่เป็นที่นิยมและกล่าวขานถึง คือ หนองหารอยู่ด้าน ทิศตะวันออก ใช้ชื่อว่าตะวันรอนหนองหารบ้านแป้น ที่เป็นช่วงพระอาทิตย์จะลับขอบฟ้า ซึ่งท้องน้ำจะสวยงาม สามารถมองเห็นเทือกเขาภูพาน เป็นที่ประทับใจของนักท่องเที่ยวทั่วไป ทั้งนี้การท่องเที่ยว หนองหารยังมีบริการล่องแพที่มีอัตราค่าบริการไม่แพง และยังมีอาหารพื้นบ้านคอยบริการด้วยโดยหนองหารแห่งนี้ มีเรื่องเล่าว่าเกิดจากฤทธิ์ของพญานาคเป็นผู้กระทำให้แผ่นดินเมืองหนองหารหลวง ยุบถล่มลงเป็นผืนน้ำ โดยหนองหารมีความหลากหลายทางชีวภาพ ประกอบด้วยเกาะดอนต่าง ๆ กว่า 50 เกาะดอน อาทิเช่น ดอนสวรรค์ ดอนหัน ดอนผลาญ ดอนไซพอ ดอนหวาย  เป็นต้น

นอกจากนี้ชุมชนบ้านแป้น ยังเป็นอีกหนึ่งแห่งที่มีการทำแปลงผักลอยน้ำ โดยชาวบ้านจะนำไม้ไผ่มาปักยึดกับแปลงหญ้าที่ตัดมาเพื่อเป็นการยึดแปลงผักไว้ไม่ให้ลอยน้ำ จากนั้นก็จะนำดินที่อยู่ด้านล่างของบึงขึ้นมาโปะและนำต้นกล้าขึ้นไปปลูก ผักที่นำมาปลูกส่วนใหญ่จะเน้นเป็นผักสวนครัว การทำแปลงผักลอยน้ำ นอกจากจะเป็นการนำวัชพืชที่เคยสร้างปัญหามาทำให้เกิดประโยชน์แล้ว ชาวบ้านจะยังได้มีผักสด เอาไว้บริโภคในครัวเรือนอีกด้วย

ผลิตภัณฑ์ชุมชนบ้านแป้น ที่สำคัญคือผลิตภัณฑ์แปรรูปจากปลาน้ำจืด ที่ชาวบ้านทำอาชีพประมงในหนองหาร จากนั้นจะนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีกลุ่มจักสานไม้ไผ่เป็นของใช้ เช่น กระติ๊บข้าว ส่วนผลิตภัณฑ์ขึ้นชื่อของชาวตำบลบ้านแป้นคือการทอผ้าลายมุก ซึ่งกลุ่มสตรีรวมตัวกันทอผ้าลายมุกที่ถือว่าเป็นการสืบทอดหัตถกรรมนี้มาตั้งแต่ครั้งบรรพบุรุษและรวมตัวกันชัดเจนเมื่อปี พ.ศ.2540 จนถึงปัจจุบันโดยการทอผ้าลายมุก นั้นถือว่าเป็นการทอที่แตกต่างจากลายผ้าอื่นๆ เนื่องจากขั้นตอนการทอจะมีการเพิ่มเส้นด้ายเข้าไปในผืนผ้าเป็นพิเศษ ทำให้ลายมีความละเอียดสวยงาม โดยส่วนมากจะนิยมสีด้ายดั้งเดิมสีแดงคล้ำ สีแดงส้มเป็นสีหลักส่วนเส้นยืนพิเศษที่เป็นลวดลายตกแต่งนิยม  ใช้สีเหลืองหรือสีขาว

ข้อมูลการติดต่อ

  • ชุมชนบ้านแป้น ม.5  ต.บ้านแป้น อ.โพนนาแก้ว จ.สกลนคร
  • นายสัมพันธ์ แสงพรหมชาลี ประธานกลุ่มท่องเที่ยว  โทรศัพท์  0833286468
  • น.ส.ทัศนีย์ เวชกามา เลขานุการกลุ่มท่องเที่ยว  โทรศัพท์  0819756379
  • สำนักงานพัฒนาอำเภอโนนาแก้ว จ.สกลนคร โทรศัพท์  042707042

 

Leave a Reply