บ้านห้องแซง

ชุมชนบ้านห้องแซง จ.ยโสธร

ประวัติความเป็นมา

ความเป็นมาของบ้านห้องแซงเป็นหมู่บ้านชนเผ่าผู้ไท ที่อพยพมาจากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง จากเมืองเซโปน และเมืองพิณ เมืองในแขวงสะหวันนะเขต เมื่อปี พ.ศ. 2329 เพื่อมาตั้งถิ่นฐานทำกินบริเวณบ้านห้องคลองในปัจจุบัน และได้ตั้งถิ่นฐานทำมาหากินในที่ดังกล่าว ซึ่งก่อนนั้นเรียกว่า “ดงป่าอ้องหญ่าแซง”  และได้ตั้งชื่อว่า “ฮ่องแซง” และต่อมาเรียกว่า “บ้านห้องแซง” จนถึงปัจจุบัน โดยชนเผ่าผู้ไทห้องแซงเป็นคนขยันและอดออม มีอาชีพทำนาและมีความเชื่อศรัทธาผีตาแฮก ภายในชุมชนจึงมีพิธีเลี้ยงเจ้าที่ ที่ดูแลรักษานาก่อนจะลงทำนาเพื่อให้ข้าวอุดมสมบูรณ์ ส่วนผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ชาวผู้ไทห้องแซงจะทำพิธีอุทิศส่วนกุศลในงานบุญข้าวประดับดินหรือบุญเดือน 9 โดยนำข้าวปลาอาหารไปวางตามโคนต้นไม้และในบริเวณวัด ซึ่งทำสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

อัตลักษณ์ของชุมชน

อัตลักษณ์ของชาวบ้านห้องแซง คือการใช้ภาษาพูดแบบผู้ไทและอาหารถิ่นที่แตกต่างจากผู้ไท  เผ่าอื่นๆ เช่นข้าวหัวหงอก ซ่าไก่ ป่นจิ้งหรีด ไข่เจียวคอนโดและข้าวแดกงา เป็นต้น ส่วนเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของชาวภูไทห้องแซง คือการนุ่งซิ่นผ้าฝ้าย ผ้ามัดหมี่และใส่เสื้อย้อมคราม มีผ้าสไบพาดไหล่สีขาว และแบบลายตาหมากรุกคล้ายผ้าขาวม้าแต่จะผืนเล็กกว่า ซึ่งชาวผู้ไทห้องแซง จะมีการทอผ้ามัดหมี่ทั้งภายในครัวเรือน และการรวมกลุ่มทำกิจกรรมร่วมกัน ตั้งแต่การเก็บฝ้ายตากแดด การอิ้วฝ้าย การดีดฝ้าย เข็นฝ้าย และนำไปกวักเป็นเส้นด้ายและมาปั่นหลอดก่อนจะทอผ้าตามขั้นตอน ส่วนลายมัดหมี่นั้น ก็เป็นลายผู้ไทดั้งเดิม เช่น  ลายพญานาค ลายดอกแก้ว ลายมะจับ  ลายต้นสน และลายดอกพิกุล เป็นต้น

แหล่งท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์โดยชุมชน

สำหรับแหล่งท่องเที่ยวของชุมชนผู้ไทห้องแซง ที่น่าสนใจคือการท่องเที่ยวอ่างเก็บน้ำห้วงลิงโจน ที่หมู่ 4 บ้านหนองบึง ต.ห้องแซง มีระยะห่างจากหมู่บ้านประมาณ 20 กิโลเมตร ซึ่งอ่างเก็บน้ำแห่งนี้มีระบบส่งน้ำสำหรับการเกษตรและเป็นแหล่งเพาะพันธ์ปลา ซึ่งภายในบริเวณมีร้านจำหน่ายอาหารและเครื่องดื่มไว้บริการประชาชนที่ไปพักผ่อนที่อ่างเก็บน้ำแห่งนี้ด้วย นอกจากนี้ยังมีภูตากแดดหรือภูร่มเย็นมโนธรรม ซึ่งตั้งอยู่ที่ หมู่  8  บ้านโนนแดง มีลักษณะเด่นคือ มีหินสามก้อนขนาดใหญ่วางทับซ้อนกันเป็นที่น่าอัศจรรย์ ซึ่งชาวบ้านให้ความเคารพนับถือและมีความเชื่อว่ามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์คุ้มครอง ซึ่งในบริเวณใกล้เคียงมีลานหินที่สามารถนั่งพักผ่อนชมวิวทุ่งนา และมองเห็นธรรมชาติในพื้นที่สวยงามเช่นกัน ผลิตภัณฑ์ชุมชน ที่น่าสนใจ เช่น ผ้ามัดหมี่ สีครามธรรมชาติ ผ้าคลุมไหล่ลายผู้ไทดั้งเดิม ผลิตภัณฑ์แปรรูปเพิ่มมูลค่าผ้าพื้นเมือง ซึ่งเป็นสินค้าที่น่าเลือกหาไปเป็นของฝากอย่างยิ่ง

ข้อมูลติดต่อ

  • ชุมชนบ้านห้องแซง หมู่ที่ 11 ต.ห้องแซง อ.เลิงนกทา จังหวัดยโสธร
  • นางละเอียด ศรีสุข ประธานชมรมการท่องเที่ยวโดยชุมชน โทรศัพท์  0819111509
  • สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร โทรศัพท์  045781221

Leave a Reply