MENUMENU
MENUMENU

ชุมชนบ้านท่าล้ง  ต.ห้วยไผ่ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี

ประวัติความเป็นมา

ประวัติความเป็นมาบ้านท่าล้ง จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าประจำหมู่บ้าน ที่ตั้งอยู่ปลายสุดเขตชายแดนไทยฝั่งแม่น้ำโขง ภายในอุทยานแห่งชาติผาแต้ม ชาวบ้านที่อยู่ในหมู่บ้านทั้งหมด เป็นชาวบรู ที่เป็นชนดั้งเดิม  ที่เคยอาศัยอยู่บนภูกางเฮือน หรือภูฤาษี  และได้ย้ายมาบ้านหนองเม็ก เมืองปากเซ  แขวงจำปาสัก  สปป.ลาว เมื่อครั้งมีการเก็บส่วยของฝรั่งเศส ในปี พ.ศ. 2452 ทำให้ชาวบรูได้รับความความเดือดร้อน จึงได้อพยพย้ายถิ่นออกมาจำนวนประมาณ 10 ครอบครัว โดยการนำของนายเมิน ลครวงษ์ นายเตียน แก้วใส โดยอพยพข้ามแม่น้ำโขงมาอาศัยอยู่บริเวณถ้ำทราย  ซึ่งปัจจุบันคือบ้านตามุย ต.ห้วยไผ่ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ต่อมาเมื่อน้ำโขงเอ่อไหลท่วมถ้ำจึงได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานบริเวณท่าลง  ซึ่งเดิมทีเป็นท่าลงแม่น้ำโขงเพื่อความสะดวกในการติดต่อกับญาติพี่น้องในฝั่งลาว รวมถึงการหาปลาและการทำเกษตร และประมงต่าง ๆ จนถึงปี พ.ศ. 2460  ทางการจึงจัดตั้งหมู่บ้านตาม พ.ร.บ.ปกครองท้องถิ่นของกระทรวงมหาดไทย จึงเรียกชื่อว่า บ้านท่าล้ง  ผู้ใหญ่บ้านคนแรก คือ นายลา ละครวงษ์ จนมาถึงนายธีรเกียรติ แก้วใส เป็นผู้ใหญ่บ้านในปัจจุบัน

อัตลักษณ์ของชุมชน

อัตลักษณ์ของชุมชนบ้านท่าล้ง คือการใช้ภาษาบรู  เป็นภาษาพูดของตนเอง ซึ่งบรู แปลว่าภูเขา ที่ตรงกับชนเผ่านี้ที่ชอบอยู่ตามป่าเขา ตามแนวริ่มฝั่งแม่น้ำโขงทั้งฝั่งไทยและลาว ทั้งนี้แม้ภาษาบรู จะเป็นภาษาพูดเท่านั้น ไม่มีภาษาเขียนแต่ชาวชุมชนท่าล้ง ได้สอนให้ลูกหลานเรียนรู้และพูดภาษาบรูในชุมชนเป็นหลัก ทำให้ภาษานี้ไม่สูญสลายไป แต่หากพูดคุยเป็นทางการก็สามารถสื่อสารภาษาไทยได้เช่นกัน ทั้งนี้ชาวบรูในหมู่บ้านท่าล้ง  มีการตั้งกฎหมู่บ้าน 4 ข้ออย่างเคร่งครัดภายใต้การกำกับดูแลของผู้ใหญ่บ้าน และพ่อตาละโบ  หรือเทียบเท่าปราชญ์ชาวบ้านในปัจจุบัน โดยกฎชาวบรู 4 ข้อได้แก่ 1 ห้ามเผาถ่าน 2 ห้ามทะเลาะวิวาท 3 ห้ามทำสิ่งผิดฎหมายทั้งปวง โดยเฉพาะเกี่ยวกับยาเสพติด ทำให้บ้านท่าล้งเป็นหมู่บ้านสีขาวจนถึงทุกวันนี้ และ 4 ห้ามทำผิดประเพณี หากมีการแต่งงานไม่ว่าจะเป็นเขยหรือสะใภ้จะต้องยอมรับในการเป็นชาวบรูทันที

แหล่งท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์โดยชุมชน

แหล่งท่องเที่ยวในชุมชนบ้านท่าล้ง มีทั้งทางบกและทางน้ำ โดยเส้นทางและกิจกรรมท่องเที่ยวทางบกได้แก่ การไปกราบสักการะรอยพระพุทธบาท ชมวิถีชุมชนจักสาน ชมประปาหมู่บ้านที่ช่วยให้ฤดูฝนชาวบ้านสามารถใช้น้ำจากธรรมชาติที่ไหลจากภูเขาแทนน้ำประปาหมู่บ้าน  นอกจากนี้ยังมีจุดชมวิวมองผาแต้ม เป็นต้น ส่วนแหล่งท่องเที่ยวทางน้ำได้แก่ การล่องเรือชมหาดทรายในหน้าแล้ง และเที่ยวชม 9 พันโบก  ที่สำคัญนักท่องเที่ยวที่มาพักค้างในโฮมสเตย์ของหมู่บ้านจะได้สัมผัสวิถีชุมชน ทั้งเรื่องอาหารถิ่น ด้วยกรรมกินพาแลง ผูกข้อต่อแขน และตามด้วยการใส่บาตรข้าวเหนียวในตอนเช้า นอกจากนี้ชาวบ้านท่าล้งยังมีประเพณีสืบชะตาแม่น้ำโขง ซึ่งถือเป็นการสืบสานวัฒนธรรมของชนเผ่าที่ศักดิ์สิทธิ์ ทำขึ้นเพื่อเป็นสิริมงคลของท้องถิ่นที่อาศัยอยู่ในลุ่มแม่น้ำโขงให้อยู่เย็นเป็นสุข ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และทำประมงต่าง ๆ ประสบความสำเร็จเจริญงอกงามซึ่งทำสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ผลิตภัณฑ์ในชุมชนชาวท่าล้งนั้นที่สำคัญคือ การสานกระติ๊บข้าวจากไม้ไผ่  สานเสื่อใบเตย ผลิตภัณฑ์จักสานเป็นกระเป๋าและของใช้ต่าง ๆ  ที่ขาดไม่ได้เมื่อมาถึงหมู่บ้านท่าล้งมีเครื่องดื่มต้อนรับ คือการดื่มยาสมุนไพรขึ้นชื่อ  13 ชนิดที่นำมามัดรวมกันก่อนจะนำไปต้มเพื่อน้ำที่ต้มแล้วมาดื่ม ซึ่งมีสรรพคุณบำรุงร่างก่ายและแก้ปวดเมื่อยต่าง ๆ ได้ โดยสมุนดังกล่าวมีทั้งไม้ยางดำ ยางแดง พญายอ ขมิ้นเถา ขมิ้นต้น ม้ากระทืบโลง วัวเถลิง พลังช้างสาร สนทราย อ้อยสามสวน เป็นต้น ซึ่งนักท่องเที่ยวที่มาเยี่ยมเยือนนิยมซื้อกลับไปเป็นของฝากและเป็นสมุนไพรพื้นบ้าน

ข้อมูลการติดต่อ

  • ชุมชนบ้านท่าล้ง ต.ห้วยไผ่ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
  • นายธีรเกียรติ แก้วใส ผู้ใหญ่บ้าน โทรศัพท์  0986685713
  • สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโขงเจียม จ.อุลบราชธานี โทรศัพท์  045351153

Leave a Reply