MENUMENU
MENUMENU

บ้านปราสาทเยอ

ชุมชนบ้านปราสาทเยอ  หมู่ที่ 1, 2, 10  ต.ปราสาทเยอ อ.ไพรบึง จ.ศรีสะเกษ

ประวัติความเป็นมา

บ้านปราสาทเยอเป็นหมู่บ้านเก่าแก่มีประวัติก่อตั้งหมู่บ้านมานาน ชาวเยอเป็นชนเผ่าพื้นเมืองกลุ่มหนึ่งของศรีสะเกษ จัดอยู่ในกลุ่มของชาวกูย (กวย,ส่วย) ภาษาพูดใช้ภาษาเยอ ความเป็นมาของชาวเผ่าเยอในจังหวัดศรีสะเกษ แต่เดิมชนชาวเยอ อาศัยอยู่ที่เมืองอัตปือแสนแปง แขวงจำปาสัก ประเทศลาว ต่อมาได้อพยพหนีภัยสงคราม มาอาศัยพระบรมโพธิสมภารของพระเจ้ากรุงสยาม (สันนิษฐานว่าในสมัยแผ่นดินของพระเจ้าเอกทัศน์ ) นำโดยพญาไกรและพญากตศิลา ล่องเรือมาตามลำแม่น้ำโขงเข้าสู่แม่น้ำมูล จนพบชัยภูมิที่เหมาะสม บริเวณเมืองคงโคก  (ปัจจุบันคือบ้านเมืองคง อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ) จึงได้ตั้งหลักแหล่งประกอบสัมมาชีพอยู่บริเวณดังกล่าวต่อมาเกิดโรคระบาด (โรคห่าหรืออหิวาตกโรค) พญาไกรจึงได้พาพี่น้องลูกหลานชาวเยอส่วนหนึ่งอพยพมาด้านทิศใต้แม่น้ำมูล เดินทางเรื่อยมาเพื่อหาชัยภูมิที่เหมาะสมจนมาพบบริเวณที่เนินดินกว้างใหญ่มีปราสาทขอมโบราณตั้งอยู่ตรงกลาง ด้านทิศตะวันออกมีลำห้วยใหญ่ผ่าน มีหนองน้ำกว้างใหญ่     ด้านทิศเหนือเป็นที่ราบอุดมสมบูรณ์ติดลำน้ำร่องจังเอิญ มีพืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ พญาไกรจึงให้ตั้งหลักแหล่งอยู่บริเวณนี้สืบเรื่อยมานานจนถึงปัจจุบัน

อัตลักษณ์ของชุมชนบ้านปราสาทเยอ

บ้านปราสาทเยอเป็นหมู่บ้านเยอที่มีวัฒนธรรม ประเพณี ของชนเผ่าเยออย่างเด่นชัด และยังคงรักษาวัฒนธรรมประเพณีไว้อย่างเหนียวแน่น ปัจจุบันยังคงสืบทอดความเป็นชาวเยออย่างโดดเด่นทั้งภาษาเยอที่ใช้พูดคุยสื่อสารเป็นภาษาหลัก เด็ก ๆ จะถูกปลูกฝังให้เรียนการอ่าน การเขียน การพูดภาษาเยอตั้งแต่เล็ก การแต่งกายที่ใช้ผ้าเหยียบลายลูกแก้ว ย้อมบักเกลือ ใช้เงินก้อนใส่เป็นกระดุมเงิน กำไลเงิน อาหารพื้นถิ่น “แบดยุเปรี๊ยด” คือแกงหยวกกล้วยอาหารหลักของชนเผ่าเยอ นิยมทำขึ้นในงานประเพณีต่าง ๆ มีความเชื่อว่าหากบ้านไหนได้ทำรับประทานแล้ว จะเป็นสิริมงคลอย่างมากกับคนบ้านนั้น รวมถึงลูกหลานก็จะอยู่เย็นเป็นสุข หากได้มีโอกาสไปเยือนเผ่าเยอ ท่านจะได้ยินเสียงเรียก “เย้อจาโดย” ไม่ต้องตกใจเพราะนั่นคือคนเผ่าเยอเรียกคุณมารับประทานในมื้อนั้นด้วยกัน ความเชื่อ   ที่ชาวเผ่าเยอเชื่อในเรื่องผีฟ้า-ผีแถน ที่คอยปกป้องดูแลลูกหลาน จึงต้องมีการบนบานเพื่อรอ รำจะเอง (การร่ายรำ) เพื่อรักษาโรคภัยไข้เจ็บ การรำจะเองต้องรำติดต่อกัน 3 ครั้ง ซึ่งเปรียบเสมือนการยกครู บูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ในการรำจะประกอบไปด้วย ม้าหรือช้างที่ทำด้วยไม้ผ่านการเข้าพิธีของเผ่าตามความเชื่อจึงจะสามารถนำมาร่ายรำและผ่านครูบาได้

แหล่งท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์โดยชุมชน

สถานที่ท่องเที่ยวในชุมชนมีปราสาทเยอ สร้างขึ้นราวศตวรรษที่ 16 เป็นปราสาทที่สวยงามสร้างด้วยอิฐ ศิลาแลง และหินทราย กรอบประตูและทับหลังทำด้วยหินทรายสลักเป็นรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัญ วัดปราสาทเยอเหนือถือเป็นสถานที่ประวัติศาสตร์ที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จฯไปบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐินส่วนพระองค์ และทรงเยี่ยมราษฎรที่วัดปราสาทเยอเหนือในวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2514 และกราบนมัสการหลวงปู่มุมองค์ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  เรียนรู้วิถีแห่งผ้าทอและการทอผ้าในครัวเรือนที่แหล่งเรียนรู้ภายในชุมชน เยี่ยมชมร้านค้าชุมชนบ้านปราสาทเยอเพื่อเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ของชุมชน อาทิ เสื้อผ้าพื้นเมืองชาวเยอหรือชุดเยอหมอน หมอนอิง และพวงกุญแจที่ทำจากผ้าทอพื้นเมือง

ข้อมูลการติดต่อ :

  • บ้านปราสาทเยอ  หมู่ที่ 1, 2, 10  ต.ปราสาทเยอ อ.ไพรบึง จ.ศรีสะเกษ
  • สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอไพรบึง โทรศัพท์   045675243

Leave a Reply